spotkanie w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
miejsce: Audytorium
wtorek 13 stycznia 2026, godz. 18.00
KSIĄŻKA W MUZEUM.
Spotkanie z dr Markiem Bartelikiem wokół książki „Nieoprowadzanie po wystawie”.
Publikacja z okazji 100. rocznicy urodzin Stefana Gierowskiego
Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Fundacja Stefana Gierowskiego zapraszają na spotkanie autorskie z dr Markiem Bartelikiem wokół książki pt. „Nieoprowadzanie po wystawie”.
Spotkanie poprowadzi dr Agnieszka Morawińska.
Publikacja autorstwa dr Marka Bartelika towarzyszy wystawie „Malowanie jest radością – nawet gruntowanie płótna to jest wielkie święto”, przygotowanej z okazji 100. rocznicy urodzin Stefana Gierowskiego – jednego z najwybitniejszych twórców polskiej sztuki powojennej.
Wystawę zainaugurowało oprowadzanie z dr. Markiem Bartelikiem a książka zawiera esej jego autorstwa inspirowany treścią tego oprowadzania. Tekst stanowi rozwinięcie narracji wystawy, pogłębiając analizę twórczości artysty i jego sześć dekad konsekwentnych badań nad relacjami między światłem, kolorem i przestrzenią.
Publikacja wykracza poza próbę interpretacji obrazów, otwierając przestrzeń do refleksji i inspirując się tekstami filozofów i myślicieli, takich jak Gaston Bachelard, Martin Heidegger, Roland Barthes, Goethe czy Homer, których idee autor zestawia z twórczością Gierowskiego. Przywołane myśli stają się punktem wyjścia do rozważań nad obecnością, ukryciem i percepcją przestrzeni. Autor pokazuje, że obrazy Gierowskiego, choć zakorzenione w abstrakcji, pozostają jednocześnie odkryte i skryte, widoczne i niewidoczne, łącząc precyzję formy z głębią duchowej introspekcji. Malarstwo staje się przestrzenią, w której światło i ciemność negocjują swoje znaczenie.
Książka prowadzi czytelnika przez twórczość Stefana Gierowskiego nie według chronologii, lecz poprzez skojarzenia i dygresje. Bartelik opisuje wybrane obrazy – od hipnotyzujących niebieskich płaszczyzn po subtelne zielone kompozycje – i zestawia je z własnymi wspomnieniami, podróżami i refleksjami, m.in. o Grecji, w szczególności zaś wyspie Eginie.
Treść publikacji łączy esej o malarstwie z bogatym materiałem wizualnym. Warstwę ilustracyjną tworzą reprodukcje wybranych dzieł, dokumentacja z oprowadzania oraz prywatne zdjęcia pochodzące z archiwum autora, które poszerzają kontekst interpretacyjny. Publikacja jest dwujęzyczna: zawiera teksty w języku polskim i angielskim.
Więcej o książce:
Tytuł: Nieoprowadzanie po wystawie / Unguiding a Tour
Tekst: Marek Bartelik
Tłumaczenie: Anna Moroz
Redakcja i korekta tekstów polskich: Agata Wawrzaszek, Anna Skowrońska – CAŁA JASKRAWOŚĆ
Korekta tekstów angielskich: Elaine Banks Stainton, Christopher Smith
Oprawa graficzna, skład i łamanie /Graphic design and layout: Tomek Głowacki
Przygotowanie reprodukcji do druku: Krzysztof Krzysztofiak
Druk: Drukarnia Klimiuk
Wydawca: Fundacja Stefana Gierowskiego
Copyright © Fundacja Stefana Gierowskiego, 2025
Copyright © Marek Bartelik, 2025
Warszawa 2025
ISBN 978-83-961474-9-3
W SPOTKANIU WEZMĄ UDZIAŁ:
Marek Bartelik – historyk i krytyk sztuki, kurator i poeta, mieszkający w Nowym Jorku. Wykładał m.in. w The Cooper Union for the Advancement of Science and Art, był też profesorem wizytującym na Tokyo University of the Arts, MIT i Yale University. Jest autorem licznych książek, w tym: „On the Polishness of Contemporary Polish Art” (2008), czy „GDR/DDR: Contemporary German Painting from Portuguese Collections” (2008). Bartelik był kuratorem wystaw muzealnych m.in. Marka Rothko, Adji Yunkers i Anny Belli Geiger oraz pełnił funkcję prezesa AICA-USA (2008) i 15. prezesa AICA International (Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki). Wieloletni autor recenzji do „Artforum Internationa”l i rozmaitych tekstów o sztuce do takich publikacji, jak „Art in America”, „ArtNews”, „The Brooklyn Rail”, „Gazeta Wyborcza” czy „SZUM”.
Agnieszka Morawińska – historyczka i krytyczka sztuki, która pełniła kluczowe role w polskiej kulturze: była Dyrektorką Muzeum Narodowego w Warszawie (2010-2018), Dyrektorką Narodowej Galerii Sztuki „Zachęta” (2001-2010), a wcześniej Wiceministrą Kultury i Sztuki (1991-1992) oraz Ambasadorką RP w Australii (1993-1997), znacząco wpływając na polskie muzealnictwo i sztukę. Absolwentka historii sztuki na UW, znana jest z działalności kuratorskiej, wykładów i publikacji.
